పాలపిట్టను పంజరంలో పెడితే లక్ష రూపాయల జరిమానా : ఈ దసరాకు పక్షి దర్శనం కష్టమేనా?
ప్రజలు అత్యంత భక్తి శ్రద్ధలతో మొక్కే ఈ పాలపిట్టను దసరా రోజే ఎందుకు చూడాలి అనే దానికి ఒక ప్రత్యేకమైన కథ ఉంది. రామాయణంలో శ్రీరాముడు, మహాభారతంలో పాండవులు దసరా నాడు పాలపిట్టను దర్శించుకుని యుద్ధానికి వెళ్లారని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. పాండవులు అరణ్య అజ్ఞాతవాసాలను ముగించుకొని రాజ్యానికి తిరిగి వస్తుండగా ఈ పాలపిట్ట కనపడిందని, అప్పటి నుంచి వారికి విజయాలు సిద్ధించాయని జానపద నమ్మకం. అందుకే పూర్వం విజయదశమి రోజున తప్పనిసరిగా మగవాళ్ళు అడవికి పోయి పాలపిట్టను చూసి గాని ఇంటికి తిరిగి వచ్చేవారు కారు. ప్రజల మనస్సులో ఈ పిట్టకు సాంస్కృతికంగా, పురాణాల పరంగా అంత ప్రాధాన్యం ఉంది కాబట్టే ఇది తెలంగాణకే కాకుండా కర్ణాటక, ఒడిశా రాష్ట్రాలకు కూడా రాష్ట్ర పక్షిగా వెలుగుతోంది.
అద్భుతమైన ఆకృతి - ప్రకృతి సృష్టి:
ఈ పాలపిట్ట (Indian Roller) చూడడానికి ఎంతో ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది. ఇది రెక్కలు విప్పి ఎగురుతున్నప్పుడు ఆకాశంలో నీలి రంగు షేడ్స్ మెరుస్తున్నట్లు కనిపిస్తాయి. ముదురు నీలం, లేత నీలం వర్ణాల కలయికతో కూడిన దీని రెక్కల సౌందర్యం ప్రకృతి ప్రేమికులను ఎంతగానో ఆకట్టుకుంటుంది. ఇది సాధారణంగా టెలిఫోన్ తీగలపైన, ఎండిన చెట్ల కొమ్మలపైన లేదా పొలం గట్లపైన నిశ్శబ్దంగా కూర్చుని ఆహారం కోసం వేచి చూస్తుంటుంది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఊరి చివర పొలాల వెంట వెళ్లేవారికి ఈ నీలి పిట్టల విన్యాసాలు పల్లె అందాలకు మరింత శోభను తెచ్చిపెడతాయి.
రైతు నేస్తం & అంతరించిపోతున్న పాలపిట్టలు:
పంట పొలాల్లో ఉండే హానికర పురుగులను తింటూ ఇది రైతులకు ఎంతో మేలు చేస్తుంది. తాటి చెట్లు, పాత చెట్ల తొర్రల్లో నివాసాలు ఏర్పాటు చేసుకునే ఈ పక్షులు పర్యావరణ సమతుల్యతను కాపాడటంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి. పంటలకు నష్టం కలిగించే గొంగళి పురుగులు, మిడుతలు, పెంకు పురుగులు మరియు చిన్న చిన్న సరీసృపాలను ఆహారంగా తీసుకుంటూ ఎటువంటి రసాయనాలు లేకుండా ప్రకృతి సిద్ధమైన క్రిమిసంహారిణిగా పనిచేస్తాయి.
అయితే నేడు గుట్టలను, గడ్డి భూములను ధ్వంసం చేసి రియల్ ఎస్టేట్ వెంచర్లుగా మార్చడం వల్ల ఈ పక్షులకు నివాసం, తిండి లేకుండా పోయింది. కాంక్రీట్ జంగిళ్లుగా మారుతున్న పట్టణాల్లో వీటి ఆవాసాలు పూర్తిగా దెబ్బతిన్నాయి. అలాగే పంటలపై కొట్టే రసాయనాలు, ఘాటైన పురుగుమందుల వల్ల విషపూరితమైన పురుగులను తిని పాలపిట్టలు చనిపోతున్నాయి. దసరా సమయంలో కొందరు ఈ పాలపిట్టలను పట్టుకొని పంజరంలో ఉంచి చూపిస్తూ డబ్బులు వసూలు చేస్తుంటారు. మరికొందరు దసరా సమయంలో పాలపిట్టలను కొని వాటిని ఊరి చివర పొలాల మధ్య విడిచిపెడుతుంటారు.
చట్టపరమైన శిక్షలు:
దసరా పండుగ సందర్భంగా పాలపిట్టను వేటాడి పట్టుకోవడం, పంజరాల్లో బంధించడం, హింసించడం తీవ్రమైన నేరం. ఈ అరుదైన పక్షిని పంజరంలో ఉంచి ప్రదర్శించే సమయంలో పాలపిట్టలు తీవ్ర హింసకు గురై, సకాలంలో ఆహారం మరియు నీరు అందక ప్రాణాలు కోల్పోతుంటాయి. వేటగాళ్లు పాలపిట్టను పట్టుకున్న వెంటనే అది ఎగిరిపోకుండా రెక్కలు విరవడం, గ్లూ వంటి జిగురు పదార్థాలు అంటించడంతో అవి శాశ్వతంగా ఎగరలేకపోతున్నాయి. వన్యప్రాణి సంరక్షణ చట్టం 1972 ప్రకారం పాలపిట్టల్ని హింసిస్తే మూడేళ్ల జైలు శిక్షతో పాటు లక్ష రూపాయల జరిమానా ఉంటుంది.
భవిష్యత్ తరాలకు అందించాల్సిన బాధ్యత:
ఒకప్పుడు ప్రతి పల్లెలో విరివిగా కనిపించిన ఈ పక్షి నేడు మన నిర్లక్ష్యం వల్ల మరుగైపోతోంది. రాబోయే తరాలకు పాలపిట్ట అంటే కేవలం పుస్తకాలలో లేదా ఇంటర్నెట్ ఫొటోలలో చూపించే పరిస్థితి రాకూడదు. పాఠశాలల్లో పిల్లలకు పర్యావరణ పరిరక్షణతో పాటు మన సాంప్రదాయ పక్షుల ప్రాధాన్యతను వివరించాలి. దసరా పండుగ వేళ పంజరంలో ఉన్న పాలపిట్టను చూడటం కాకుండా, అది స్వేచ్ఛగా ఆకాశంలో ఎగురుతున్నప్పుడే అసలైన విజయదశమి శుభాలు కలుగుతాయని ప్రజల్లో చైతన్యం తీసుకురావాలి.
ప్రకృతి సంరక్షణ:
శ్రీరాముడు, పాండవులు పాలపిట్టను దర్శించుకున్నారంటే దాని అర్థం కేవలం ఒక శుభ శకునాన్ని చూడటం మాత్రమే కాదు; ప్రకృతిని, చెట్లను, పక్షులను నమ్ముకుంటూ వాటితో మమేకమై జీవించే మన సంస్కృతికి అది నిదర్శనం. అటువంటి పక్షి నేడు మన కళ్ల ముందే కనుమరుగైపోతుంటే, దాన్ని రక్షించుకోవాల్సిన బాధ్యతను విడిచిపెట్టి కేవలం సోషల్ మీడియాలో ఫొటోలు షేర్ చేస్తే కోరుకున్న విజయాలు సాధ్యం కావు. మనం నిజమైన విజయాలు సాధించాలంటే కేవలం నమ్మకాలతో సరిపెట్టకుండా ప్రకృతిని, జీవజాలాన్ని కాపాడుకునే దిశగా అడుగులు వేయాలి. చెట్లను కాపాడటం, పర్యావరణాన్ని రక్షించడం, పాలపిట్టల మనుగడకు అనుకూలమైన వాతావరణాన్ని సృష్టించడం మన బాధ్యతగా మారాలి. అప్పుడే ఆ ప్రకృతి ఆశీస్సులు మనకు నిజమైన విజయాలను అందిస్తాయి.
